Jongens met een vlieger op de dijk bij Anremuiden
1950 -Kees Schrerer

Fietsen met tegenwind: zwoegen en worstelen met een kracht die vanuit het zuidwesten opsteekt en voorlopig niet gaat liggen. In onze Lage Landen is het onvermijdelijk. Voor de een is het een uitkomst met de wind in de rug. Voor de ander een tegenvaller met de wind van voor. We klagen er graag over. Iets wat en fantastisch begin voor een gesprek blijkt te zijn. Er is dan ook veel mee te maken in het Nederlandse weer: veel regen die van zee af komt, gure wind en daarnaast de echte Hollandse luchten. Soms voelt dit soort weer en wind onvoorspelbaar, dan grijpen we buienradar erbij en zeggen dingen zoals: “Het zou nu niet moeten regenen hoor” terwijl het intussen met bakken uit de lucht komt. Wanneer heb jij voor het laatst bewust opgemerkt waar de wind vandaan kwam? Of welk soort weer de wind met zich meebracht? In plaats van kijken naar een pijltje en een cijfertje op een scherm, werd het landschap en de atmosfeer eeuwenlang aandachtig geobserveerd om het weer te kunnen voorspellen.4 In deze tijd voor de industriële revolutie waren mensen in Nederland sterk afhankelijk van weer en wind. Boeren, molenaars en schippers ontwikkelde verfijnde kennis van weersveranderingen, wolkenformaties en windrichtingen. Deze aandacht en afhankelijkheid van weer en wind zorgde voor een verbonden relatie met de natuur, waarbij de mens het ritme van de wind volgde. De molenaar vormde lange tijd een voorbeeld van een bestaan dat was afgestemd op natuurlijke krachten, maar deze leefwijze verliest langzaam leden. 1,2  Waar het aandachtig observeren van de wolken en de wind ooit een magische methode was voor het begrijpen van onze eigen omgeving, word dit nu overbodig gemaakt door globale grootschalige weermodellen. 3



Dit essay verkent de relatie tussen mens en wind in de Nederlandse geschiedenis. Het onderzoekt hoe we de connectie met de elementen zijn verloren en hoe onze verbinding met de wind een filosofische basis kan vormen voor een leven op het ritme van de natuur. Als voorbeeld hiervoor kaart ik in het essay ook andere wind gedreven (inheemse) culturen aan. Als ontwerper stel ik daarnaast de vraag hoe we onze verwantschappen en relaties met de wind opnieuw kunnen vormgeven.